Technologisch tijdperk

De wereld is veranderd. We zijn aangemeerd in een technologisch tijdperk.

We hebben de beschikking over alle informatie, waar ter wereld je je ook bevindt. Ik zie me als basisschool -en voortgezet onderwijs leerling nog fietsen door de stromende regen op weg naar de plaatselijke bibliotheek om op ontdekkingstocht te gaan. Online informatiebronnen zoals de tutorials op Youtube, Google en sociale media waren nog ver weg! Je moest investeren om kennis op te halen.

Toch vraag ik me af of de wereld ingrijpend veranderd is: 21ste eeuwse vaardigheden pasten we 40.000 jaar geleden al toe. De Neanderthalers van toen hadden destijds bepaalde vaardigheden harder nodig dan nu. Ze hadden het nodig om te kunnen overleven.

21 centuryIk ben ervan overtuigd dat de mens niet ingrijpend veranderd is: we ontdekken en leren, in de basis zijn we nieuwsgierig en willen we graag slagen. Ook het doel in het onderwijs is naar mijn mening niet veranderd. Nog steeds willen we kinderen goed voorbereiden op hun toekomst.

Peter Petersen, grondlegger van het Jenaplanonderwijs, zei: ‘Kinderen hebben gereedschap nodig om op de akker te kunnen werken.’ Die gereedschappen, taal en rekenen, zijn belangrijk om de akker mee te bewerken’. Beheers je die basis niet goed, dan wordt het erg moeilijk om je goed te verdiepen in de akker.[1]

In deze nieuwe technologische tijd past nog steeds de visie van Peter Petersen. De basis is en blijft belangrijk! Ik vind wel dat het gereedschapsassortiment aangepast moet worden, inclusief met een verse gebruikershandleiding anno nu! De vraag is over wélke kennis en vaardigheden je nu zou moeten beschikken? Met welk gereedschap willen we kinderen de akker, oftewel de wijde wereld insturen? Dat zijn andere kennis en vaardigheden dan vroeger, want heel veel van toen is museum van verleden. Ik vind wel dat we kinderen moeten toerusten om kennis en vaardigheden te verwerven met de technologie die nu beschikbaar is. Maak er gebruik van als het wat toevoegt!

Mandela-hartOmarm de taal!
Het volgende citaat van Nelson Mandela inspireert mij:

“If you talk to a man in a language he understands, that goes to his head. If you talk to him in his language, that goes to his heart.”[2]

Ik vind dat we gebruik moeten maken van de intrinsieke nieuwsgierigheid van kinderen. Als ICT de juiste taal blijkt te zijn bij kinderen die men ‘verstaat’, moeten we dat omarmen. Wanneer de basiskennis vanuit de nieuwsgierigheid, in een betekenisvolle situatie wordt aangeleerd ontstaat er meer inzicht bij kinderen en leer je ze om transfer te maken. Met andere woorden: kennis kunnen toepassen in een andere context dan waar die kennis geleerd is. Probeer juist de technologie te gebruiken zodat vooral iedereen in z’n eigen snelheid en met z’n eigen aspecten bezig kan zijn, want kennis is voor iedereen verschillend, afhankelijk van z’n eigen talenten. Ga juist veel leren geënt op de talenten en mogelijkheden.

De geschiedenis herhaald zich!
Er zijn ook kritieken op het nieuwe tijdperk: Onderwijs dat is gebaseerd op nieuwe technologie, leidt tot mensen die niets meer weten of kunnen, alleen maar oppervlakkige feitjes kunnen googelen en niets meer echt leren. Digitale media zorgen voor ondiepe verwerking en betekent oppervlakkig onthouden en dus sneller vergeten. Het onthouden van waar je iets online kunt vinden laat je hersenen niet groeien.

Dit zijn kritieken die verdacht veel lijken op wat eerder in de geschiedenis werd beweerd. Zo verhaalde Plato 2400 jaar geleden de kritiek van de Egyptische koning Thamus op de uitvinding van de schrijfkunst: Thamus was ervan overtuigd dat het geschreven woord ertoe zou leiden dat mensen vergeetachtig zouden worden en zich in plaats van op hun eigen geheugen te vertrouwen zouden gaan baseren op onbetrouwbare feiten die ze opdoen. ‘Mensen zullen van heel veel dingen horen, maar niets leren; het zal lijken of ze heel breed ontwikkeld zijn, maar eigenlijk weten ze niets meer. Ze worden oppervlakkig vermoeiend gezelschap.’[3]

Ik heb daar wel een mening over. Ik vind het belangrijk dat kinderen leren hoe ze de nieuwe feiten plaatsen, hoe ze de samenhang leren zien en hoe ze hoofd -en bijzaken kunnen onderscheiden en informatie op waarheid kunnen beoordelen. Een belangrijke taak van de leraar is, om kinderen te begeleiden in het proces hoe informatie tot kennis leidt en kennis tot inzicht. De rol van de leraar is hierbij zo ontzettend groot: ‘Find, filter and apply’. Hoe kan ik een probleem wat ik heb oplossen door op een goeie manier naar de informatie te gaan, die daar te selecteren en op de goeie manier toe te passen.

In balans
Is het gebruik van ICT een verrijking voor je les of voor de kinderen, gebruik het! Zo niet? Doe het dan maar niet! Dan heeft het geen toegevoegde waarde. De balans tussen didactiek en technologie moet goed zijn. Het begint bij goed onderwijs: ‘Technology can amplify great teaching, but it doensn’t replace poor teaching.[4]
Het onderwijs moet passen bij de kinderen van vandaag. Het betekent dat je moet investeren om bij te blijven: ‘Teach what you preach!’ Investeren kost tijd. Dat je met ICT veel tijd kunt besparen klopt, maar in het begin kost het gewoon veel tijd en energie. Je krijgt er wel wat voor terug. Het gezond inzetten van technische middelen wil ik benadrukken. Wederom de balans! Ik ben van mening dat het (teveel) gebruik of het verkeerd inzetten van de tablet juist een individualisering van het kind in gang kan zetten. Juist in het arbeidsleven moet je kunnen samenwerken met anderen. Er zijn prachtige samenwerkingsvormen mogelijk! De keuzes die leerkrachten hierbij maken zijn essentieel! Het is niet de tablet op zichzelf die impact heeft. De impact hangt af van de manier waarop ze worden gebruikt.

[1] Peter Petersen

[2] Nelson Mandela

[3] Wim Westera | The Digital Turn

[4] Organisation for Economic Co-operation and Development

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *